Câu trả lời là: CÓ THỂ ĐÒI LẠI HÀNG trong một số trường hợp, nhưng không phải cứ khách chưa trả đủ tiền là người bán được tự ý lấy hàng về.

ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT: HỢP ĐỒNG CÓ “BẢO LƯU QUYỀN SỞ HỮU” HAY KHÔNG?

Đây là điểm mà người bán cần đặc biệt lưu ý.

Theo Điều 331 Bộ luật Dân sự 2015, trong hợp đồng mua bán, các bên có thể thỏa thuận bên bán bảo lưu quyền sở hữu đối với tài sản cho đến khi bên mua thanh toán đầy đủ.

Thỏa thuận này phải được lập thành văn bản riêng hoặc ghi ngay trong hợp đồng mua bán.

Ví dụ:

Công ty A bán cho khách một chiếc máy trị giá 500 triệu đồng. Khách thanh toán trước 200 triệu đồng, số còn lại trả trong 6 tháng. Hợp đồng ghi rõ: “Quyền sở hữu máy chỉ được chuyển sang bên mua sau khi bên mua thanh toán đủ 500 triệu đồng.”

Nếu khách không thanh toán theo thỏa thuận, bên bán có quyền yêu cầu đòi lại tài sản theo quy định về bảo lưu quyền sở hữu.

KHÔNG CÓ THỎA THUẬN BẢO LƯU QUYỀN SỞ HỮU THÌ SAO?

Đây chính là “cái bẫy” mà nhiều người bán hàng mắc phải.

  • Hợp đồng mua bán thông thường là giao dịch mà bên bán chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua và bên mua có nghĩa vụ trả tiền.
  • Thời điểm giao đủ hàng sẽ đồng thời là thời điểm bên bán chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua.

Nếu sau đó dù bị nợ tiền bán hàng thì bên bán cũng không có quyền đòi lại hàng đã bán.

Trường hợp này, sẽ tìm hiểu hướng hủy bỏ hợp đồng, bên bán cần xem xét

  • Hai bên có thỏa thuận điều kiện thu hồi hàng hay không;
  • Khách đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán ở mức nào;
  • Có căn cứ để hủy bỏ hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng hay không;
  • Việc thu hồi tài sản có làm phát sinh tranh chấp hoặc xâm phạm quyền của người đang quản lý tài sản hay không.

CÓ THỂ HỦY HỢP ĐỒNG KHI KHÁCH KHÔNG THANH TOÁN?

Trong quan hệ dân sự, một bên có quyền hủy bỏ hợp đồng nếu bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hợp đồng, hoặc thuộc trường hợp các bên đã thỏa thuận là điều kiện hủy bỏ.

Bộ luật Dân sự cũng xác định “vi phạm nghiêm trọng” là việc không thực hiện đúng nghĩa vụ đến mức làm cho bên kia không đạt được mục đích giao kết hợp đồng.

Khi hợp đồng bị hủy bỏ, các bên về nguyên tắc phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Vì vậy, không phải cứ khách chậm trả một khoản tiền nhỏ là người bán lập tức có quyền hủy hợp đồng và thu hồi hàng. Cần căn cứ vào nội dung hợp đồng và mức độ vi phạm thực tế.

NẾU LÀ DOANH NGHIỆP BÁN HÀNG CHO KHÁCH THÌ SAO?

Đối với hoạt động mua bán hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thương mại 2005, bên mua có nghĩa vụ thanh toán tiền mua hàng và nhận hàng theo thỏa thuận.

Khi khách chậm thanh toán, bên bán có thể yêu cầu tiền lãi do chậm thanh toán theo Điều 306 Luật Thương mại 2005.

Trong một số trường hợp, nếu có hành vi vi phạm là điều kiện đã thỏa thuận hoặc vi phạm cơ bản nghĩa vụ hợp đồng, bên bị vi phạm có thể áp dụng các chế tài như:

  • Tạm ngừng thực hiện hợp đồng;
  • Đình chỉ thực hiện hợp đồng;
  • Hủy bỏ hợp đồng;
  • Yêu cầu bồi thường thiệt hại;
  • Phạt vi phạm nếu hợp đồng có thỏa thuận.

Đặc biệt, khi áp dụng các chế tài tạm ngừng, đình chỉ hoặc hủy bỏ hợp đồng, bên áp dụng phải thông báo ngay cho bên kia theo quy định.

TUYỆT ĐỐI ĐỪNG HIỂU “HÀNG CỦA TÔI” LÀ MUỐN LẤY LÚC NÀO CŨNG ĐƯỢC

Đây là điểm người bán hàng cần hết sức cẩn trọng.

Nếu không có căn cứ pháp lý rõ ràng mà tự ý lấy lại tài sản, đặc biệt trong trường hợp quyền sở hữu đã chuyển sang bên mua hoặc tài sản đang thuộc quyền quản lý của bên mua, hành vi thu hồi có thể dẫn đến tranh chấp dân sự và trách nhiệm pháp lý khác tùy từng tình huống.

Pháp luật dân sự cho phép chủ thể bảo vệ quyền của mình nhưng việc tự bảo vệ phải phù hợp với tính chất, mức độ xâm phạm và không được trái các nguyên tắc của pháp luật dân sự.

KINH NGHIỆM SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG MUA BÁN

Nếu doanh nghiệp thường xuyên bán hàng cho khách trả chậm, trả dần hoặc công nợ, hợp đồng nên quy định rõ:

① Thời hạn và tiến độ thanh toán

Khách phải trả bao nhiêu tiền? Ngày nào trả? Trả theo từng đợt hay thanh toán một lần?

② Bảo lưu quyền sở hữu

Ghi rõ quyền sở hữu chỉ chuyển sang khách hàng khi khách hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thanh toán.

③ Điều kiện thu hồi tài sản

Quy định cụ thể trường hợp nào người bán được yêu cầu nhận lại tài sản.

④ Xử lý khoản tiền khách đã thanh toán

Nếu thu hồi hàng thì khoản tiền đã trả được xử lý thế nào? Có khấu trừ hao mòn, chi phí, thiệt hại hay không?

⑤ Phương án xử lý khi khách vi phạm

Quy định về lãi chậm trả, phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và quyền hủy/đình chỉ/chấm dứt hợp đồng nếu đủ điều kiện.

Quý vị khi có vướng mắc về mua bán hàng hóa hãy liên hệ với Luật sư để được trợ giúp. Chúng tôi nhận dịch vụ luật sư soạn thảo hợp đồng chặt chẽ, giải quyết tranh chấp mua bán hàng hóa hiệu quả, nên đảm bảo trợ giúp giải quyết được mọi vướng mắc mà doanh nghiệp gặp phải.

Hãy liên hệ với Luật sư chúng tôi ngay hôm nay

CÔNG TY LUẬT TRÍ NAM

ĐT/ZALO: 0934.345.755 - 0934.345.745